Os mataron a todos !! Chelo a guerrilleira

Natural de Soulecín, na bisbarra do Barco de Valdeorras, Ourense, onde naceu no ano 1919, no seo dunha familia acomodada, pois o paio fixera fortuna en Cuba.

Tralo golpe militar, no ano 1937, dos dos seus irmáns, que foran chamados á filas polo exército sublevado, foxen ao monte para integrarse na guerrilla.

Dous anos despois, un grupo de lexionarios entra no pobo e mata aos pais de Chelo Rodríguez, para que servise de escarmento aos seus veciños. Coa súa irmá, súmase á guerrilla.(tiña 17 anos, e a súa mentalidade de esquerdas nacera das manifestacións da República).

Actuaron como axentes do Servicio de Información Republican (SIR), como enlaces coa guerrilla.

Antonia e Chelo estuviron encarceadas nos cárceres do Barco, Ponferrada, e León. Ól comprobar que a súas vidas estaban en perigro, fuyeron ó monte, da Serra do Eixo(Valdeorras), donde atopábase o campamento base dos guerrilleiros, cando as forzas franquistas descubrirono. Antonia e Chelo Rodríguez ocultaronse nas casas de apoio de Ourense e O Bierzo .

Logrou escapar en 1949 a Francia.

Moncho Reboiras

Naceu na aldea de Imo, no concello de Dodro, fixo o bacharelato enTeis namentres axudaba no Bar Noia da súa familia. Durante un breve período de tempo, traballou na construción e comezou a achegarse ao nacionalismo galego

Matriculouse na Escola Técnica de Enxeñaria Industrial de Vigo.

Reboiras desempeñou un papel activo nas reivindicacións dos estudantes naqueles anos.

Foi un dos fundadores da revista Des...tornillo e formou parte do grupo cultural O Castro. En 1969 ingresou como militante naPG.

Rematada a carreira, a Escola concedeulle unha bolsa para facer un traballo de especialización nos estaleiros Barreras. En 1972, tivo lugar a "Folga de Setembro" onde Reboiras acada un papel importante como organizador.

Perdida a bolsa de estudos por esta razón, dedícase á loita política.

Nos anos 1973 e 1974 foi un dos organizadores dos grupos sindicais conformou en pouco tempo a Intersindical galega, predecesora da actual (CIG).

Reboiras foi tamén, membro do Comité Central e do Comité Executivo da UPG, de inspiración marxista-leninista.

Participou, nun grupo dedicado a dotar o partido de infraestruturas loxísticas, que incluía unha fronte armada que loitase contra a ditadura.

Creouse un comando composto por un reducido número de persoas do que se fixo cargo Reboiras o 23 de febreiro de 1974.

O escaso armamento do que dispuñan procedía do grupo portugués Luar e adestraban no sur da provincia de Pontevedra.

A primeira acción foi un atraco a un banco en Escairón.

Tras ser identificado pola Garda Civil, permaneceu oculto por un tempo.

Un día que se dirixía a Ferrol, onde se estaba a organizar a UPG, a Brigada Pólitico Social (BPS) estabeleceu na noite do 11 de agosto de 1975 un control no barrio de Canido.

Ás 2 da mañá numerosos efectivos da BPS, acompañados de máis de 300 axentes da Policía Armada acordoaron o edificio onde se atopaba organizando un próximo ataque armado con dous militantes máis, que grazas á intervención de Reboiras –o único que estaba armado–lograron fuxir.

Ao cabo de dúas horas a policía deu alcance a Reboiras no portal do número 27 da rúa da Terra (onde se lle fai todos os anos unha homenaxe), e disparáronlle varios tiros.

A partir dese momento desátase un amplo operativo en toda Galicia que remata coa detención de varios militantes nacionalistas e o exilio a Portugal dun gran número de membros da UPG.

Miña nai contoume, que cando pasou isto, ela que era uha mociña, estaba en Cobas, e a aldea enchouse de gardas civís e policias. Había fogatas por moitos sitos xa que a xente tiña medo e queimaban todolos libros escritos en galego.

Non se falaba doutra cousa, pero baixiño, con moito medo. Un deses días miña nai viña para Ferrol con seu futuro cuñao que tiña un coche, un seiscentos, con matrícula de Navarra e pola recta da saida de Cobas viron moitos gardas civís que lles mandaban parar,pensaron que era polo vello que estaba, pero depronto metéronlles polas ventanillas de diante duas metralletas,o susto que levaron non foi normal, creo que ainda agora cando o conta, asústase,mandáronlles baixar e valeiraron todo o coche, pensaron que eran etarras. (todo por unha matrícula de Navarra)

Fillaros si había vixilancia.

Los mataron a todos !! Chelo la guerrillera

MANUEL PONTE PEDREIRA: “pintor”Coñecido co sobrenome de Xastre, nado no Fontao (Frades) en 1911 e morto en 1947.

Ao empezar a guerra civil Manuel Ponte non tiña filiación política ningunha. Empezou a tomar conciencia da realidade social e militar no cárcere, xa que como moitos outros,foi detido ao inicio da Guerra Civil Española e permaneceu en prisión ata 1943 no cárcere da Coruña, estando alí ingresou no Partido Comunista de España. En 1945 incorporouse á guerrilla comunista.

Marchou ao monte, como tantos "escapados" foi,para librarse da ameaza de ser encarcerado de novo. Ademais, Ponte era dos que tiña que presentarse á policía de Frades cada semana, e cada visita á comisaría era, para el e para os demais, unha humillación e un trastorno insoportable.

O delataron e a Garda Civil cercouno con varios dos seus homes na súa aldea natal o 21 de abril de 1947 e morreu no enfrontamento. 

BENIGNO ANDRADE “Foucellas": unha leenda da resistencia antifranquista

Nado o 22 de outubro do 1908 no lugar das Foucellas,no concello de Mesía, dende moi novo traballou no campo, de xornaleiro, e nunha leitería. Máis tarde trasladouse a León para traballar nas minas de carbón

Xunto coa súa muller Isabel Ríos, dirixían a célula comunista de Curtis, Posteriormente foi militante da CNT e guerilleiro anti-franquista; temendo represalias dos fascistas, botouse ao monte. púxose ó frente, dunha partida guerrilleira que actuaba na zona de Sobrado dos Monxes e Arzúa, formada principalmente por prisioneiros republicanos fuxidos dos batallóns de castigo que existían naquela época en Galicia.

Ferido en 1945 coa súa propia arma Os amigos lévano ao sanatorio de San Nicolás, na Coruña, onde é operado e escondido. É por esta altura cando se conta que ía a Riazor ver o Deportivo vestido de crego para evitar sospeitas.

Home que o réxime fascista converteu nun criminal sen escrúpulos, atribuíndolle moitos delitos que se cometeran ao mesmo tempo en sitios distintos.

Benigno Andrade participa do Exercito Guerrilleiro de Galicia. En 1947 parte para Pontevedra, onde é o principal combatente da V Agrupación. En outubro de 1949 escapa dunha emboscada da Garda Civil

O 9 de marzo de 1952 é detido por unha confidencia. Terriblemente torturado pola Garda Civil, confesou a axuda que lle prestaran moitos alcaldes dereitistas da zona. Foi xulgado en Consello de Guerra o 26 de xuño de 1952 e condenado a morte, mediante garrote vil e sendo soterrado nunha fosa común do cemiterio de San Amaro.

As últimas palabras aos seus fillos antes de morrer foron:

“Morro polas miñas ideas e por defender a liberdade e

un goberno lexitimamente elexido”.

O MARIO DE LANGULLO : o pinche. ultimo guerrilleiro antifranquista

Nado en Cesuris (Manzaneda) en 1913 e morreu en Seadur (Larouco) en 1986, foi un dos últimos guerrilleiros en abandonar a loita armada contra o réxime de Franco.

Con quince anos emigrou a Bilbao na busca dunha vida mellor. Alí traballou coma peón e participou en diversos conflitos laborais, voltou a Lugo en 1935.

Coa sublevación fascista viuse obrigado a botarse ó monte para salvar a vida. Alí, dirixiu a grupos de fuxidos en accións de sabotaxe, ataque ao goberno e represión de colaboradores e delatores.

A Mario mátanlle os falanxistas a seu pai e a sua irmá como revancha pola súa fuxida ó monte.

A consolidación do réxime faría cada vez máis difícil a continuidade da acción guerrilleira, no ano 1946 o PCE abandoa a loita armada e deixa abandoados aos guerrilleiros e Mario ocultase e logra fuxir a Francia en 1968. Regresou a Galicia en 1979 frecontando as ferias da comarca saudando ás persoas que lle ayudaran na súa permanencia no monte. Faleceu en 1986 en Seadur.

XOSÉ NEIRA FERNÁNDEZ:(O primeiro á ezquerda), nado en Mera de Arriba (Ortigueira) en 1909. Foi ferreiro en Cuiña e afiliouse ó Sindicato General de Proletarios de San Claudio, de orientación anarquista.

Botouse ao monte en primavera de 1938. A principios da década dos 40 "Neira" e os seus homes eran medio centenar e dividíanse en 5 grupos. Andaban pola provincia da Coruña, Ortigueira-Ferrol- As Pontes. Despois ampliaron o seu campo por Pontedeume, Villarmayor, Monfero, Ás Neves- Capela. Despois dirixe os guerrilleiros da zona costeira Cee-Vimianzo-Monte Pinto. En 1943-1944 vólveselle ver por Ortigueira para finalmente ser gravemente ferido nunha refrega e vaise a Francia.

Os seus integrantes tiñan contactos en Moeche e Ferrol, o que lles permitía refuxiarse en casas de apoio durante longos períodos cando estaban feridos.

tiña vinte anos cando estalou o alzamento militar. Non militaba en ningún partido político, pero si estaba afiliado ao sindicato CNT de Viveiro. En 1942 sumouse ó Partido Comunista.

Un dos misterios foi a morte de Neira, que algúns atribuíron a unha loita de poder entre anarquistas e comunistas no seo da guerrilla. A raíz da caída dunha serie de compañeiros en 1942 plantexouse a necesidade de xuntar diñeiro para comprar un barco e fuxir a Francia. Neira e Xosé Castro foron para Ferrol a buscar máis diñeiro e, pasados tres ou catro meses, só regresou Castro, dixo que se separou de Neira e non volveu a velo. Non soubemos nada máis del. As circunstancias da súa morte seguen sen clarexarse.

MANUEL FERNANDEZ SOUTO : “Coronel Benito” “Soutiño”, de Mugardos (A Coruña). Antigo mariño de guerra, tiña unha gran capacidade de organización recoñecida polos seus propios inimigos. Despois dunha longa andadura por toda Galicia foi tiroteado, morrendo en Bóveda (Lugo) en xuño de 1949.

“Coronel Benito”